Kürt ve Pers Tarihi
- Kürt ve Pers (İran) Tarihinin Eski Olanı
Pers (İran) tarihi daha eskiye dayanır.
Pers tarihi, Kürt tarihinden birkaç yüzyıl daha eskidir. Bu fark, net bir yıla indirgenemez ancak birkaç yüzyıl olarak ifade edilebilir.
Öncelik: Pers İmparatorluğu'nun kuruluşu, Kürtlerin kurduğu hanedanlık ve beyliklerden öncedir.
- Mezopotamya, Pers İmparatorluğu ve Kürtler Arasındaki İlişki
En Eski Medeniyetler:
Mezopotamya (Tarihi Bölge): İnsanlık tarihinin en eski medeniyetlerinin doğduğu bölgedir (Sümerler, Akadlar, Babilliler, Asurlular, Elamlılar vb.).
Pers İmparatorluğu (Devlet/İmparatorluk): MÖ 550 civarında Ahameniş Hanedanı ile kurulmuştur.
Kürtlerin Mezopotamya kökenli topluluklara dayandığı görüşü yaygındır. Bu, Kürtlerin bir halk olarak tarih sahnesinde Pers İmparatorluğu'ndan önce var olan Mezopotamya uygarlıklarıyla ilişkilendirildiği anlamına gelir.
Sonuç: Kürtler halk olarak Perslerden önce var olan eski topluluklara dayanır, ancak devlet (imparatorluk) kurma süreci açısından Persler Kürtlerden önce gelir.
- Kürtlerin Kurduğu Devletler ve Beylikler
Kürtlerin kurduğu bazı önemli siyasi yapılar, beylikler, emirlikler veya devletler:
Orta Çağ'dan İtibaren Örnekler:
Mervânîler (Diyarbakır ve çevresi)
Şeddâdîler (Ermenistan ve Arran)
Revvâdîler (Azerbaycan)
Hasanveyhîler (İran)
Eyyûbîler Sultanlığı (Mısır, Suriye, Irak, Filistin; Selahaddin Eyyubi tarafından kurulmuştur.)
Hakkâri Emirliği
Bitlis Prensliği
Baban Prensliği
- Yüzyıl Yapıları (Kısa Ömürlü/Tanınmamış):
Kürdistan Krallığı
Mahabad Cumhuriyeti
- Beylik ve Devlet Kavramları
Beylik (Emirlik/Prensliği): Merkezi bir devlete (örneğin Osmanlı veya Sasani) bağlı olan ya da yarı bağımsız olan, bir bey veya emir tarafından yönetilen yerel, küçük siyasi yapıdır.
Devlet (Sultanlık/İmparatorluk): Genellikle daha geniş bir coğrafyada egemenlik kurmuş, tam bağımsızlık iddiası olan ve siyasi kurumları gelişmiş büyük yapılardır (örneğin Eyyûbî Sultanlığı).
- Peygamber Efendimiz Dönemindeki Kürt Sahabeler
Sahabeler:
Cabân-ı Kurdî (Erkek)
Meymûne İbn Câbân (Kadın, Cabân-ı Kurdî'nin kızı)